Jak przebiega kontrola Państwowej Inspekcji Pracy?

Państwowa Inspekcja Pracy to instytucja, do której ustawowych zadań należy kontrola i nadzór nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, co w szczególności dotyczy zasad BHP oraz legalności zatrudnienia. Wśród podmiotów, do których kontrola może zostać skierowana, są nie tylko pracodawcy, ale również przedsiębiorcy niebędący pracodawcami, na rzecz których osoby fizyczne wykonują czynności ze stosunku pracy oraz osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą.

Przebieg kontroli PIP – uprawnienia inspektora

Przede wszystkim może zostać przeprowadzona bez uprzedzenia. Poza tym inspektor ma prawo wejść do wszystkich pomieszczeń i obiektów, w których wykonywana jest działalność gospodarcza i czynności z nią związane, jak również tam, gdzie przechowywana jest dokumentacja finansowo-kadrowa. Oprócz tego, inspektor ma możliwość przeprowadzenia oględzin budynków i pomieszczeń, wszelkich obiektów, stanowisk pracy, maszyn i urządzeń, procesu technologicznego i pracy. Może zadawać pytania pracownikom oraz żądać od nich wyjaśnień w formie ustnej i pisemnej, przy czym w tym wypadku możliwe jest zachowanie przez inspektora w tajemnicy okoliczności uzyskania tzw. wrażliwych informacji. Przeprowadzający kontrolę ma prawo żądać wglądu do akt osobowych, dokumentacji technicznej i technologicznej, zestawień i obliczeń.

Inspektor wykrył nieprawidłowości – co dalej?

W razie stwierdzenia złamania przepisów prawa pracy inspektor może:
– wystąpić do właściwego sądu o ukaranie osoby odpowiedzialnej za naruszenia,
– poinformować ZUS o naruszeniu przepisów z zakresu ubezpieczeń społecznych,
– poinformować Urząd Skarbowy o wykroczeniu skarbowym,
– zawiadomić Policję i Straż Graniczną o naruszeniu przepisów o cudzoziemcach,
– zawiadomić starostę o złamaniu przez bezrobotnego przepisów Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Wyniki kontroli

W zależności od wyniku kontroli, inspektor sporządza notatkę lub protokół. Notatka urzędowa zawiera krótki opis stanu faktycznego i stwierdzenie, że w funkcjonowaniu firmy nie ma uchybień oraz podpis inspektora. Protokół z czynności wskazuje natomiast nieprawidłowości i szczegółowo je opisuje. Podmiot objęty kontrolą ma prawo zapoznać się z dokumentem i w terminie 7 dni zgłosić zastrzeżenia, do których inspektor musi się następnie ustosunkować. Następnie podmiot ten podpisuje protokół lub odmawia jego podpisu, co w żaden sposób nie ogranicza inspektora w wykonywaniu ustawowych obowiązków. Jeżeli inspektor stwierdzi niewielkie uchybienia, wówczas nakaże ich usunięcie w ramach tzw. wystąpienia.

Jak widać, kontrola Państwowej Inspekcji Pracy to zbiór czynności, których z całą pewnością nie można bagatelizować i warto się z nimi zapoznać.